Hoe impact maken met een sterk zorgcontinuüm?
Wat is het zorgcontinuüm?
Een sterk zorgcontinuüm helpt scholen om elke leerling zo passend mogelijk te ondersteunen, op het juiste moment en met de juiste intensiteit.
Het Vlaamse zorgcontinuüm bestaat uit vier fasen:
- Brede basiszorg: kwaliteitsvol onderwijs voor alle leerlingen.
- Verhoogde zorg: extra ondersteuning binnen de klas.
- Uitbreiding van zorg: samenwerking met interne en externe partners.
- Individueel Aangepast Curriculum (IAC): wanneer de gewone leerdoelen niet langer haalbaar zijn.
Het doel is niet om zo snel mogelijk naar meer zorg te gaan, maar om zo veel mogelijk leerlingen succesvol te laten functioneren binnen een sterke brede basiszorg.

Wanneer werkt een zorgcontinuüm duurzaam?
Een zorgcontinuüm werkt pas wanneer het door het volledige schoolteam gedragen wordt. Zonder duidelijke afspraken bestaat het risico dat ondersteuning afhankelijk wordt van de leerkracht, de klas of toevallige keuzes.
Een duurzaam zorgcontinuüm vraagt daarom:
- een sterke brede basiszorg;
- duidelijke criteria om op te schalen;
- samenwerking tussen leraren, zorgteam, CLB en ouders;
- systematische opvolging van leerlingen;
- evaluatie van de effecten van genomen maatregelen.
Het zorgcontinuüm is geen stappenplan, maar een continu proces van preventie, ondersteuning en bijsturing.
Van zorgaanpak naar meetbare resultaten
Een zorgcontinuüm invoeren betekent niet automatisch dat leerlingen beter ondersteund worden. Ook wanneer het zorgcontinuüm correct wordt toegepast, is de impact niet vanzelfsprekend. Die moet je objectief, longitudinaal meten en blijven opvolgen.
Meet eerst hoe het zorgcontinuüm functioneert:
- hoeveel leerlingen krijgen verhoogde of uitgebreide zorg?
- hoe verloopt de doorstroom tussen de verschillende fasen?
- worden leerlingen systematisch opgevolgd?
- ervaren leraren voldoende ondersteuning?
Meet vervolgens wat er bij leerlingen verandert:
- evolueren gedragsincidenten?
- verandert het welbevinden?
- verandert de betrokkenheid?
- zien we veranderingen in gedrag en leren?
Om de impact van je zorgcontinuüm objectief en longitudinaal te meten, werk je best met SODAplus.
Meer weten hierover?
Interessante websites:
Artikels
- De Neve, D., Van Mieghem, A., Struyf, E., Bodvin, K., & Vets, S. Kennishiaten in de brede basiszorg en verhoogde zorg: een literatuurstudie, vragenlijstonderzoek en Delphi-studie.
- Struyf, E., Bodvin, K., & Jacobs, K. (2016). Toeleiding naar het zorgaanbod. Een onderzoek naar bestaande praktijken en verklarende factoren op kind-, gezins- en schoolniveau in het gewoon en buitengewoon onderwijs in Vlaanderen.
- Fuchs, D., & Fuchs, L. S. (2006). Introduction to Response to Intervention. Reading Research Quarterly.
- Sugai, G., & Horner, R. H. (2009). Responsiveness-to-Intervention and School-Wide Positive Behavior Supports.