Wat is een verbindend schoolklimaat?
Een verbindend schoolklimaat is een schoolcultuur waarin:
- leerlingen zich veilig en welkom voelen;
- medewerkers dezelfde waarden en verwachtingen uitdragen;
- relaties centraal staan;
- grenzen duidelijk én respectvol worden gesteld;
- probleemgedrag preventief wordt aangepakt.
Een verbindend schoolklimaat gaat dus veel verder dan pestpreventie. Het creëert een veilige en ondersteunende omgeving waarin leerlingen zich gezien, gewaardeerd en verbonden voelen en waarin leren en ontwikkeling meer ruimte krijgen.
Wat levert een verbindend schoolklimaat op?
Een sterk schoolklimaat zorgt onder andere voor:
- meer betrokkenheid;
- minder conflicten en pestgedrag;
- meer leerwinst;
- meer motivatie;
- meer draagvlak bij leerlingen én medewerkers;
- een positiever werkklimaat.
Hoe bouw je eraan?
Een verbindend schoolklimaat vraagt een gezamenlijke aanpak:
- gedeelde waarden en afspraken;
- sterk klasmanagement;
- positieve relaties;
- duidelijke grenzen;
- herstelgericht handelen (link);
- samenwerking met ouders;
- een consequente aanpak door het volledige team.
Van schoolklimaat naar meetbare verandering
Veel scholen investeren in een verbindend schoolklimaat, maar weten niet of het ook écht verschil maakt.
Meet daarom niet alleen wat je doet, maar vooral wat het oplevert.
Meet hoe het schoolklimaat wordt ervaren:
- voelen leerlingen zich veilig?
- voelen leerlingen zich gezien en gehoord?
- ervaren ze verbondenheid met leerkrachten en school?
- ervaren medewerkers voldoende draagvlak en gedeelde afspraken?
Volg daarnaast observeerbare evoluties:
- verandert ongewenst gedrag?
- evolueren conflicten en incidenten?
- verandert de betrokkenheid?
- zien we veranderingen in relevante leerlingattitudes?
SODAplus helpt scholen om veranderingen in relevante leerlingattitudes en gedrag over meerdere meetmomenten op te volgen. Door deze gegevens te combineren met bevragingen over veiligheid, verbondenheid en schoolklimaat krijg je een breder beeld van de evolutie op school.
Hoe pak je dit als school aan?
1. Nulmeting: bevraag veiligheid, verbondenheid en schoolklimaat.
2. Kies acties: bepaal wat je school concreet wil versterken.
3. Voer schoolbreed uit: zorg voor gedeelde afspraken.
4. Volg op: combineer percepties met relevante gedragsdata.
5. Meet opnieuw: vergelijk de evolutie en stuur bij.
Meer weten hierover?
Boeken
- Larock, Y. (2023). Meesterlijk schoolleiderschap. Inspiratie voor impact in onderwijs.
- Oostrik, H., Ruigrok, J. & Van Vroonhoven, W. (2005). De verbindende school. Herstelrecht in het Nederlandse onderwijs.
- Omer, H. & Leonard, A. (2019). Nieuwe Autoriteit in onderwijs.
- Cohen, J. (Ed.). (2006). Social, Emotional, Ethical, and Academic Education.
Brochure
Departement Onderwijs en Vorming. Afdeling Secundair Onderwijs en Leerlingenbegeleiding
Artikels
- Cohen, J., McCabe, L., Michelli, N. & Pickeral, T. (2009). School Climate: Research, Policy, Practice, and Teacher Education.
- Thapa, A., Cohen, J., Guffey, S. & Higgins-D'Alessandro, A. (2013). A Review of School Climate Research.
- Hirschi, T. (1969). Causes of Delinquency. (sociale binding)
- Burssens, D. (2017). Schoolklimaat en probleemgedrag in Vlaamse scholen. (Vlaamse context)
- Onderwijsinspectie (2026). Onderwijsspiegel. Jaarlijks rapport van de onderwijsinspectie. Brussel: Onderwijsinspectie
- Oostrik, H., Ruigrok, J., & van Vroonhoven, W. (2005). De verbindende school. Herstelrecht in het Nederlandse onderwijs.
Organisaties