Hoe impact maken met PBS / SWPBS?

Wat is PBS / SWPBS?

SWPBS werkt met een meerlagig ondersteuningsmodel:

• Basisaanpak voor alle leerlingen.
• Extra ondersteuning voor leerlingen die meer begeleiding nodig hebben.
• Intensieve ondersteuning voor leerlingen met complexe ondersteuningsnoden.

SWPBS is veel meer dan een beloningssysteem. Het is een manier om als volledig schoolteam dezelfde taal te spreken over gedrag.

De kernprincipes zijn:

• duidelijke gedragsverwachtingen;
• gewenst gedrag expliciet aanleren;
• positief gedrag vaker bekrachtigen;
• beslissingen nemen op basis van data;
• extra ondersteuning voorzien waar nodig.

Een succesvolle implementatie vraagt meer dan enkele affiches of complimentenkaarten. Onderzoek benadrukt dat vooral teamafspraken, consequente uitvoering en voortdurende opvolging bepalen of SWPBS echt effect heeft.

Van SWPBS naar meetbare gedragsverandering

SWPBS invoeren betekent niet automatisch dat het gedrag van leerlingen duurzaam verbetert. SODAplus helpt scholen om relevante veranderingen in leerlinggedrag en attitudes over meerdere meetmomenten op te volgen. Zo krijg je zicht op de evolutie tijdens de implementatie van SWPBS en kan je het beleid datagedreven bijsturen.

Meet eerst of SWPBS goed wordt uitgevoerd:

• kennen leerlingen de gedragsverwachtingen?
• passen leerkrachten de afspraken consequent toe?
• wordt gewenst gedrag systematisch aangeleerd en bekrachtigd?
• wordt SWPBS schoolbreed uitgevoerd?

Meet vervolgens wat er verandert:

• tonen leerlingen vaker gewenst gedrag?
• nemen gedragsincidenten af?
• verbetert het schoolklimaat?
• voelen leerlingen zich veiliger en meer betrokken?

Belangrijke opmerking: Datagebaseerde besluitvorming is een belangrijk onderdeel van SWPBS. Scholen volgen daarom niet alleen op óf de aanpak wordt uitgevoerd, maar ook hoe leerlinggedrag en andere relevante indicatoren evolueren. SODAplus sluit hierbij aan door scholen te helpen deze evolutie systematisch over meerdere meetmomenten zichtbaar te maken.

Hoe pak je dit als school aan?

1. Nulmeting: breng leerlinggedrag en relevante attitudes in kaart. 
2. Implementatie: voer de SWPBS-afspraken schoolbreed in. 
3. Controleer de uitvoering: worden afspraken consequent toegepast? 
4. Volg de resultaten: kijk hoe gedrag en attitudes evolueren. 
5. Stuur bij: gebruik de data om de aanpak verder te versterken.

Meer weten hierover?

Boeken

• Simonsen, B., & Myers, D. (2021). PBS in de klas: Verbeter je klassenmanagement met praktische gedragsinterventies. Pica.

 

• Kamstra, J., Nelen, M., Blonk, A., Willemse, M., & Goei, S. L. (2023). PBS Praktijkboek: Bouwen aan een waarde(n)volle school. Pica.

 

Fiche

• Baard, D. M. (2011). Schoolwide Positive Behavior Support.

Wetenschappelijke artikels

• Sugai, G., & Horner, R. H. (2009). Responsiveness-to-Intervention and School-Wide Positive Behavior Supports: Integration of Multi-Tiered System Approaches.

• Childs, K. E., Kincaid, D., George, H. P., & Gage, N. A. (2016). The relationship between school-wide implementation of positive behavior intervention and supports and student discipline outcomes.

• Goei, S. L. (2013). School Wide Positive Behavior Support in Nederland. Nieuw Meesterschap.