Van aanbevelingen naar een schoolbrede aanpak
De Onderwijsspiegel 2026 bundelt haar aanbevelingen in vier richtingwijzers:
- hoge verwachtingen
- een doelgerichte aanpak met oog voor effecten
- professionalisering en een lerende cultuur
- samenwerking met partners, ouders en leerlingen
SODAplus ondersteunt scholen op elk van deze vier domeinen, specifiek rond attitudes, gedrag en het leer- en leefklimaat.
Instappen in het SODA-project betekent niet automatisch dat een school aan alle verwachtingen van de onderwijsinspectie voldoet. De school krijgt wel een concreet kader, data, digitale tools en coaching om er schoolbreed en aantoonbaar aan te werken.
SODAplus is dus veel meer dan het SODA-attest. Het attest is één onderdeel van een bredere kwaliteits- en verbetercyclus.
Welke onderdelen van de Onderwijsspiegel pakt u aan?
1. Hoge verwachtingen voor iedere leerling
De Onderwijsspiegel vraagt scholen om in alle leerlingen te geloven, duidelijke verwachtingen te formuleren en gerichte feedback te geven.
Met SODAplus:
- maakt u gewenste attitudes duidelijk en herkenbaar;
- worden inzet, groei en professioneel gedrag positief bekrachtigd;
- krijgen leerlingen feedback over wat goed loopt en waaraan ze nog kunnen werken;
- worden niet alleen schoolresultaten, maar ook inzet en professionele attitudes gewaardeerd.
Het SODA-rapport en het SODA-attest maken positief gedrag zichtbaar, maar moeten vooral het gesprek over groei en motivatie ondersteunen.
2. Doelgericht en datagedreven werken
Volgens de Onderwijsspiegel moeten scholen niet alleen acties uitvoeren. Ze moeten ook onderzoeken of die acties het gewenste effect hebben.
SODAplus ondersteunt hiervoor een vaste verbetercyclus:
- attitudes en ervaringen meten;
- resultaten bespreken met het schoolteam;
- prioritaire werkpunten bepalen;
- acties opnemen in een plan van aanpak;
- de evolutie opnieuw opvolgen.
Via leerlingendata, feedback van leerkrachten, leerlingenbevragingen en het Jaarlijks Feedbackrapport krijgt de school zicht op haar sterke punten en groeikansen. De Smartschoolintegratie helpt om evaluatie, rapportering en communicatie efficiënt te organiseren.
3. Professionalisering en een lerende schoolcultuur
De Onderwijsspiegel benadrukt dat professionalisering moet aansluiten bij de doelen van de school en deel moet uitmaken van een samenhangend traject.
SODAplus ondersteunt:
- directies en leerkrachten met coaching en begeleidingsmodellen;
- teams bij het interpreteren van hun eigen data;
- schoolbrede afspraken over feedback, opvolging en positieve bekrachtiging;
- kennisdeling tussen scholen tijdens netwerkmomenten;
- het ontwikkelen van een consequent, strikt én warm attitudebeleid.
Zo wordt attitudebeleid geen opdracht van enkele geëngageerde leerkrachten, maar een gedeelde verantwoordelijkheid van het schoolteam.
4. Samenwerken met leerlingen, ouders en partners
De Onderwijsspiegel beschouwt samenwerking als een belangrijke hefboom voor onderwijskwaliteit en leerlingenbegeleiding. Ook bedrijven worden expliciet genoemd als partners die scholen kunnen helpen aansluiten bij de verwachtingen van de arbeidsmarkt.
SODAplus verbindt scholen met:
- leerlingen, via feedback, bevragingen en duidelijke groeikansen;
- ouders, via transparante rapportering en communicatie;
- werkgevers en sectoren, via netwerkevents, stages, vakantiejobs en het digitale platform;
- andere scholen en onderzoekers, om kennis en goede praktijken te delen.
Werkgevers maken leerlingen duidelijk waarom stiptheid, orde, discipline en professionele attitudes belangrijk zijn op de werkvloer. Zo krijgt het attitudebeleid ook buiten de school een herkenbare betekenis.
Aan welke hoofdstukken werkt SODAplus concreet mee?
Binnen het domein attitudes, gedrag en leer- en leefklimaat ondersteunt SODAplus scholen vooral bij:
- kwaliteitsontwikkeling: van visie naar uitvoering, evaluatie en bijsturing;
- onderwijskundig beleid: duidelijke en schoolbrede afspraken;
- onderwijs op de klasvloer: hoge verwachtingen, een positief klimaat en gerichte feedback;
- leerlingenbegeleiding: doelgerichte opvolging en coaching;
- professionalisering: teamleren, coaching en evidence-informed werken;
- samenwerking: leerlingen, ouders, werkgevers, sectoren en kennispartners betrekken.
Een concreet kader voor interne kwaliteitszorg
SODAplus neemt het kwaliteitsbeleid van een school niet over. Het biedt wel een praktisch en datagedreven kader waarmee directies en schoolteams hun attitudebeleid kunnen uitvoeren, evalueren, bijsturen en duurzaam verankeren.